Statystyki w piłce – Czy to już kosmos?

Piłka nożna rozwinęła się niesamowicie na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Wraz ze wzrostem marketingowej wartości klubów, jak i samych piłkarzy, przyszedł skok jakości dostarczanych transmisji, programów, czy ogólnie najprzeróżniejszych rzeczy dostarczanych przez telewizje. Rozwój technologiczny dał szansę wybicia się małym użytkownikom internetu, takim jak my, aby mogli tworzyć na stronach takich jak nasza i próbować swoich sił w walce o kliknięcia z gigantami. Cały ten boom na piłkę, nie tylko dał nam wiele dobrego w perspektywie jakości odbieranych przez nas, jako konsumentów, oferowanych materiałów, ale również pozwolił nam odbierać piłkę na trochę innym poziomie, niż do tej pory, głównie przez zwiększenie dostępności do wszelakiego rodzaju statystyk, które dzisiaj są już na wyciągnięcie ręki od nas, szarych Kowalskich.

Korzystając ze stron, jak chociażby fbref.com, możemy śmiało analizować szczegółowe statystyki drużyn, a co za tym idzie, ich grę i to jak obserwowalna rzeczywistość różni się od suchych cyferek. Różni bądź nie różni, bo gdy spojrzymy na to z odpowiedniej perspektywy, to w sumie najczęściej te liczby oddają to, jak dobrze radzi sobie drużyna w danym aspekcie gry. Mało do tej pory widziałem przypadków zespołów, których gra znacząco różniłaby się od ich realnej dyspozycji i stylu, więc momentami ufam bardziej temu, co jest napisane, niż co widzę na własne oczy.

Jakie statystyki wypada znać?

Expected Goals – xG

Statystyka xG jest chyba znana już prawie każdemu bardziej “wtajemniczonemu” kibicowi. Określa ona szansę zawodnika na zdobycie bramki w momencie oddawania strzału. Nie bierze on jednak pod uwagę uderzenia samego w sobie. Za to odpowiada inna statystyka, a o niej opowiem zaraz. Na razie dokończmy temat Expected Goals. Dlaczego ta statystyka w ogóle jest miarodajna, jeśli nie bierze pod uwagę tego, jak oddawany jest strzał? No prozaicznie rzecz ujmując, to strzał trzeba umieć oddać.

Raheem Sterling Misses Open Goal From Five Yards As Manchester City Lose To Lyon In The Champions League - SPORTbible

Pamiętacie może ten strzał? Raheem Sterling pudłujący na 2:2 w meczu z Lyonem to już ikoniczne wydarzenie. Pytanie brzmi: “Jaka była szansa na to, że to skończy?”. Według statystyki xG szansa wynosiła zatrważające 59%. To więcej niż którakolwiek z bramek z tego spotkania.

Kompany rocket breaks Foxes' resistance with Citizens on brink of title

A czy ten strzał Kompany’ego coś wam mówi? Atomowe, niespodziewane uderzenie na bramkę Schmeichela zakończone bramką. xG równe 2%. Jedynie 2 strzały na 100 wykonanych w takich warunkach znalazłyby drogę do bramki. Natomiast no właśnie “w takich warunkach”.

Post-Shot Expected Goals – PSxG

Mały dodatek do xG. Statystyka o dużo mniejszej popularności, ale według mnie niezbędna do prawidłowej oceny poziomu golkiperów w danej drużynie. Ta statystyka liczy szansę na wpuszczenie strzały przez bramkarza. Tutaj już brany jest pod uwagę sposób oddania strzału i najlepszym sposobem pokazania tej statystyki będzie akcja Mohameda Salaha z meczu z Chelsea w sezonie 2018/19.

Gdyby liczyć statystykę xG dla tego uderzenia, to wyniosłaby ona tyle samo, co dla poprzedniego strzału Vincenta Kompany’ego, czyli 0,02. Jeśli jednak użyjemy algorytmu liczącego PSxG, to wyjdzie nam, że Kepa w tej sytaucji miał bardzo nikłe szanse na obronę tego uderzenia, gdyż algorytm twierdzi, że jedynie w ok. 40% przypadków bramkarz byłby w stanie tak lecącą piłkę wygarnąć poza bramkę.

Podania w ostatnią tercję – ¹⁄3

To jest akurat prosta statystyka, więc nie wątpię, że nasi nieprzeciętnie inteligentni czytelnicy *wink wink* będą w stanie domyślić się, co ta fraza oznacza. Oprócz oczywistego znaczenia wypadałoby wiedzieć, co możemy z niej wyczytać, a to już może wyadawać się mniej intuicyjne. Gdy porównamy statystykę podań w ostatnią tercję do zdobytych bramek, bardzo często możemy mniej więcej określić, jak dobra jest dana drużyna w obranym przez siebie stylu. Jeśli drużyna ma mało podań w ostatnią strefę boiska, a zdobywa dużą ilość bramek, można wywnioskować, że grają z kontry, a ich kontry są nieprzeciętnie skuteczne. Można także sprawdzić liczbę oddawanych strzałów w porównaniu do statystyki ¹⁄3, co da nam wgląd w to, z jaką łatwością dochądzą zawodnicy danej drużyny do sytuacji strzeleckich. Sprawdzając np. Newcastle United z tego sezonu, możemy się dowiedzieć, że nieco ponad co drugie podanie w trzecią tercję kończy się strzałem. Można się domyślić, że Newcastle w takim wypadku gra piłkę bardzo bezpośrednią, co by się zgadzało z obserwacjami.

Procent obronionych strzałów – Save%

Jeśli chodzi o Save%, to ten warto sobie przystawić do wcześniej omawianej statystyki PSxG. Sucha statystyka procentu obronionych strzałów nie daje nam zbyt dużo informacji, głównie dlatego, iż strzał, strzałowi nierówny. Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę, jak duże zagrożenie realnie sprawiły strzały na bramkę danego bramkarza, to będziemy w stanie z dość dobrą poprawką ocenić jak wartościowe były interwencje danego bramkarza na przestrzeni sezonu, bądź określonej ilości spotkań.

Posiadanie piłki – Poss%

Posiadanie piłki wydaje się najbardziej znaną statystyką ze wszystkich wymienionych w tej publikacji, aczkolwiek często jest źle rozumiana, więc jako swego rodzaju dodatek pozwoliłem sobie ją dorzucić do tego artykułu. Gdy byłem młodym Wojtusiem, to zastanawiałem się, jak to jest możliwe, że ktoś liczy posiadanie piłki. W sensie, czy ktoś siedzi i mierzy w czasie rzeczywistym czas piłki przy nodze zawodników danej drużyny? Otóż nie tym razem. Strony ze statystykami się wycwaniły i posiadanie piłki nie liczy realnego czasu, kiedy piłka jest przy nodze graczy. W zasadzie Poss% liczone jest poprzez zsumowanie całkowitej ilości podań w meczu i ich rozłożenie między obie drużyny. Dlatego często może wydawać nam się, że kiedy jakiś zespół ma 90% posiadania piłki, gdzie w statystykach widnieje, że ewidentnie jest to mniejsza wartość. Wygrywająca drużyna może często utrzymywać piłkę pod nogami pojedynczych graczy, a pośpieszne wybicia przez całe boisko broniących się nadal są liczone jako długie podania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *